Mag ik op vakantie als ik ziek ben of in de Ziektewet zit?
Ja, in beide gevallen, maar de regels verschillen. Bent u ziek en nog in dienst, dan regelt u vakantie met uw werkgever en de bedrijfsarts; uw vakantiedagen bouwt u gewoon op. Krijgt u een Ziektewet-uitkering van het UWV, dan geeft u de vakantie vooraf door aan het UWV, dat de uitkering tijdens een beperkt aantal dagen per jaar doorbetaalt. Hieronder staan beide situaties, plus wat er gebeurt als u ziek wordt tijdens uw vakantie.
Ziek en in dienst: vakantie met uw werkgever
Vakantie opnemen mag, in overleg. Ook tijdens ziekte stelt de werkgever de vakantie vast overeenkomstig uw wensen, tenzij gewichtige redenen zich daartegen verzetten (artikel 7:638 lid 2 BW). Tijdens ziekte komt daar één reden bij: de vakantie mag uw herstel en re-integratie niet in de weg staan. Werkgevers vragen daarom meestal het oordeel van de bedrijfsarts. Zegt die dat de reis geen kwaad kan, dan is er zelden een grond om te weigeren.
Ziektedagen zijn geen vakantiedagen, tenzij u dat wilt. Dagen waarop u tijdens een vastgestelde vakantie ziek bent, gelden niet als vakantie, tenzij u daar in dat geval mee instemt (artikel 7:638 lid 8 BW). Wilt u tijdens ziekte toch vakantiedagen opnemen, bijvoorbeeld omdat u dan niet aan re-integratieafspraken hoeft te voldoen en uw volledige loon krijgt, dan kan dat met uw instemming. Alleen voor dagen boven het wettelijk minimum mag een schriftelijke afspraak vooraf bepalen dat ziektedagen als vakantie tellen.
U blijft re-integreren. Zolang u ziek bent, gelden uw verplichtingen uit artikel 7:660a BW: redelijke voorschriften opvolgen, passende arbeid verrichten en meewerken aan het plan van aanpak. Een vakantie die daarmee botst, kunt u beter verzetten. Houdt u zich zonder goede reden niet aan de afspraken, dan mag de werkgever het loon opschorten of stopzetten (artikel 7:629 lid 3 BW).
Vakantiedagen opbouwen tijdens ziekte
Tijdens ziekte bouwt u volledig vakantie op, net als wanneer u werkt. Het recht op vakantie hangt aan het recht op loon, en tijdens ziekte betaalt de werkgever het loon door (artikel 7:634 lid 1 BW en artikel 7:629 lid 1 BW). De oude regel dat een zieke werknemer alleen over de laatste zes maanden opbouwde, is in 2012 afgeschaft.
Vervallen uw dagen? Wettelijke vakantiedagen vervallen zes maanden na het jaar waarin ze zijn opgebouwd, tenzij u redelijkerwijs niet in staat was ze op te nemen (artikel 7:640a BW). Wie volledig arbeidsongeschikt is en geen re-integratiemogelijkheden heeft, was daartoe niet in staat; die dagen blijven staan. Wie wél kan re-integreren, kan in beginsel ook vakantie opnemen, en dan loopt de termijn gewoon. Bovenwettelijke dagen vervallen niet, maar verjaren vijf jaar na het jaar van opbouw (artikel 7:642 BW).
Daar komt een voorwaarde bij: de werkgever moet u in staat stellen uw vakantie op te nemen en u tijdig en duidelijk waarschuwen dat de dagen anders vervallen. Doet hij dat niet, dan vervallen ze niet (HvJ EU 6 november 2018, C-684/16, Max-Planck). Vraag bij lange ziekte dus schriftelijk om een overzicht van uw saldo.
In de Ziektewet: vakantie doorgeven aan het UWV
Krijgt u een Ziektewet-uitkering omdat u geen werkgever meer hebt, bijvoorbeeld na afloop van een tijdelijk contract of als uitzendkracht, dan is het UWV uw aanspreekpunt. De regels van het UWV:
- Geef de vakantie vooraf door, via Mijn UWV, uiterlijk twee weken voor vertrek. Het UWV beoordeelt of de vakantie uw herstel niet vertraagt en of u uw afspraken met de verzekeringsarts en de re-integratiebegeleider nakomt.
- De uitkering loopt door tijdens een beperkt aantal vakantiedagen per jaar. Het UWV hanteert daarvoor een maximum van twintig dagen per kalenderjaar; wie langer weg wil, krijgt over de extra dagen geen uitkering. Controleer het actuele aantal op uwv.nl voordat u boekt.
- Niet doorgeven is riskant. Het UWV kan de uitkering geheel of gedeeltelijk weigeren als u zijn controlevoorschriften niet nakomt of uw herstel belemmert (artikel 45 lid 1 ZW), en kan te veel betaalde uitkering terugvorderen.
Vakantiedagen bouwt u in de Ziektewet niet op; er is geen werkgever bij wie u die kunt opnemen. Wel betaalt het UWV over de uitkering vakantiebijslag, in mei of bij het einde van de uitkering.
Ziek geworden tijdens uw vakantie
Meld u meteen ziek bij uw werkgever, ook vanuit het buitenland, op de manier die in uw bedrijf is voorgeschreven. Vanaf die melding tellen de dagen niet meer als vakantie (artikel 7:638 lid 8 BW); u krijgt ze terug. Uw werkgever mag redelijke schriftelijke controlevoorschriften stellen, zoals een bereikbaar adres of een verklaring van een arts ter plaatse; wie die negeert, riskeert opschorting van het loon (artikel 7:629 lid 6 BW). Bewaar doktersverklaringen en bonnen.
Hebt u geen werkgever en wordt u ziek tijdens een vakantie met een WW-uitkering, meld dat dan bij het UWV; de WW gaat na dertien weken ziekte over in de Ziektewet.
Wat te doen
- In dienst: bespreek de vakantie met uw werkgever, vraag het oordeel van de bedrijfsarts en leg de afspraak schriftelijk vast.
- Bepaal zelf of ziektedagen als vakantie tellen; standaard doen ze dat niet.
- Vraag bij lange ziekte om een overzicht van uw vakantiesaldo en de vervaldata.
- In de Ziektewet: geef elke vakantie uiterlijk twee weken vooraf door via Mijn UWV.
- Ziek op vakantie: meld u direct ziek en bewaar bewijs.