Mag ik zelf ontslag nemen tijdens ziekte?

Ja. Het opzegverbod tijdens ziekte beschermt u tegen uw werkgever, niet andersom: u mag altijd zelf opzeggen, ook als u ziek bent. De vraag is niet óf het mag, maar wat het kost. Wie tijdens ziekte zelf opzegt zonder dat een nieuwe baan klaarstaat, verliest in de regel drie dingen tegelijk: het doorbetaalde loon, de Ziektewet-uitkering en de WW. Hieronder staat waarom, en welke wegen er wél zijn.

Opzeggen mag, ook tijdens ziekte

Artikel 7:670 lid 1 BW verbiedt de werkgever om op te zeggen zolang u door ziekte niet kunt werken. Voor uw eigen opzegging geldt geen verbod. U zegt op tegen het einde van de maand, met een opzegtermijn van één maand, tenzij in uw contract of cao schriftelijk een andere termijn staat (artikel 7:672 lid 3 BW). Een opzegging hoeft niet schriftelijk, maar doe het wel: zo staat vast wat u wanneer hebt gezegd.

Eén eis stelt de rechter wél: uw opzegging moet een duidelijke en ondubbelzinnige verklaring zijn. Zegt u in een emotioneel gesprek of in een ziekmakende situatie "ik stop ermee", dan moet de werkgever nagaan of u dat echt bedoelt en of u de gevolgen overziet. Doet hij dat niet, dan kan de opzegging ongeldig zijn (HR 12 september 1986, NJ 1987/267, Westhoff/Spronsen). Hebt u in een opwelling opgezegd, lees dan verderop op deze pagina wat u nog kunt doen.

Wat u verliest als u ziek zelf opzegt

Het doorbetaalde loon. Zolang u in dienst bent, betaalt uw werkgever tijdens ziekte maximaal 104 weken ten minste 70% van uw loon door (artikel 7:629 lid 1 BW). Die plicht eindigt met de arbeidsovereenkomst. Zegt u op, dan stopt het loon op de einddatum, hoe ziek u ook bent.

De Ziektewet-uitkering. Bent u ziek op de dag dat uw dienstverband eindigt, dan kunt u normaal bij het UWV een Ziektewet-uitkering aanvragen (artikel 29 lid 2 ZW). Maar het UWV weigert die uitkering geheel of gedeeltelijk als u een benadelingshandeling hebt gepleegd (artikel 45 lid 1 onder j ZW). Zelf opzeggen terwijl u ziek bent, is daar het schoolvoorbeeld van: u geeft loon op dat uw werkgever had moeten doorbetalen en legt de rekening bij het UWV. Dit is in de praktijk de duurste fout.

De WW-uitkering. Bent u weer arbeidsgeschikt en zonder werk, dan is de WW de volgende stap. Maar wie zelf de dienstbetrekking beëindigt zonder dat doorwerken redelijkerwijs niet van hem gevergd kon worden, is verwijtbaar werkloos (artikel 24 lid 2 onder b WW). Het UWV weigert de uitkering dan blijvend en geheel, tenzij het u niet in overwegende mate valt te verwijten; dan volgt een korting (artikel 27 lid 1 WW). Ziekte alleen is geen reden waarom doorwerken niet gevergd kon worden: tijdens ziekte hoeft u immers niet te werken en krijgt u loon.

De transitievergoeding. Die bestaat bij opzegging door de werknemer alleen als de opzegging het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever (artikel 7:673 lid 1 onder b BW). Bij een gewone eigen opzegging vervalt het recht.

Wanneer zelf opzeggen wél kan

• U hebt een nieuwe baan die aansluit. Dan hebt u geen uitkering nodig en speelt de benadelingshandeling niet. Let op de proeftijd bij de nieuwe werkgever: tijdens de proeftijd geldt het opzegverbod niet (artikel 7:670b lid 1 BW), dus wie ziek aan een nieuwe baan begint, kan in die weken alsnog op straat staan. Begin pas als u hersteld bent, of vraag of de proeftijd kan vervallen.
• Een beëindigingsovereenkomst in plaats van opzegging. Een vaststellingsovereenkomst (VSO) is geen eigen opzegging, maar tijdens ziekte kleven er dezelfde risico's aan: het UWV kan instemmen met ontslag tijdens ziekte eveneens als benadelingshandeling zien. Hoe dat zit, staat in Vaststellingsovereenkomst tekenen tijdens ziekte.
• De werkgever beëindigt. Laat de werkgever opzeggen of ontbinding vragen, in plaats van zelf de deur dicht te trekken. Dan houdt u recht op de transitievergoeding en bent u niet verwijtbaar werkloos. Tijdens ziekte kan de werkgever dat niet zomaar: lees Kan ik ontslagen worden tijdens ziekte?.

Ziek door het werk: stress, burn-out of een conflict

Wie ziek is door de werksituatie zelf, wil vaak weg. Zelf opzeggen is dan juist de slechtste uitweg, omdat u uw inkomen opgeeft op het moment dat u het nodig hebt. Wat wél werkt:

1. Meld u ziek en blijf ziek gemeld. Uw werkgever moet uw re-integratie bevorderen en de bedrijfsarts inschakelen (artikel 7:658a BW). U hoeft niet te werken en krijgt loon.
2. Benoem het conflict bij de bedrijfsarts. Bij een arbeidsconflict adviseert de bedrijfsarts vaak een korte afkoelingsperiode en mediation. Een conflict is op zichzelf geen ziekte, maar de klachten die het geeft wel.
3. Vraag een deskundigenoordeel aan het UWV als u het met de bedrijfsarts of de werkgever oneens bent over uw arbeidsongeschiktheid of de re-integratie (artikel 7:629a BW). Dat kan een patstelling doorbreken.
4. Laat de werkgever bewegen. Wilt u toch weg, laat dan de werkgever een VSO aanbieden met een goede regeling. Schiet de werkgever ernstig tekort, dan kunt u zelf ontbinding vragen bij de kantonrechter en een billijke vergoeding (artikel 7:671c BW). Stelt de rechter ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever vast, dan kon doorwerken niet van u worden gevergd, en dat telt ook voor de WW.

Al opgezegd en nu ziek?

U was gezond toen u opzegde en bent daarna ziek geworden. Tot de einddatum bent u gewoon in dienst: uw werkgever betaalt het loon door en u werkt mee aan re-integratie. Bent u op de einddatum nog ziek, dan vraagt u bij het UWV een Ziektewet-uitkering aan (artikel 29 lid 2 ZW). Doorgaans krijgt u die. Anders ligt het als u bij de opzegging al klachten had of kon weten dat u ziek zou worden; dan kan het UWV alsnog een benadelingshandeling aannemen. Herstelt u, dan volgt de WW-toets: zelf opgezegd zonder nieuwe baan blijft verwijtbaar werkloos.

U was al ziek toen u opzegde. Dan geldt alles hierboven: het loon stopt op de einddatum, Ziektewet en WW staan op het spel. Twee dingen kunt u nog proberen:

• De opzegging intrekken. Een opzegging kunt u niet eenzijdig intrekken; de werkgever moet instemmen. Vraag dat schriftelijk en snel. Veel werkgevers stemmen in, zeker als zij anders een zieke werknemer tegenover zich krijgen die de opzegging betwist.
• Betwisten dat u écht hebt opgezegd. Hebt u opgezegd in een opwelling, onder druk of terwijl u overspannen was, dan is de kans reëel dat er geen rechtsgeldige opzegging is: de werkgever had moeten nagaan of u het meende (Westhoff/Spronsen, hierboven). Meld dit schriftelijk, meld u opnieuw ziek en zoek direct rechtshulp via het Juridisch Loket, uw vakbond of uw rechtsbijstandverzekering.

Wat te doen

• Zeg niet zelf op zolang u ziek bent en geen nieuwe baan hebt die direct aansluit.
• Wil de werkgever van u af, laat hem dan opzeggen of een VSO aanbieden, en teken niets zonder advies.
• Zit het probleem in het werk, gebruik dan de bedrijfsarts, mediation en het deskundigenoordeel.
• Hebt u al opgezegd: vraag intrekking, of betwist de opzegging als die in een opwelling is gedaan.
• Leg alles schriftelijk vast en bewaar e-mails en gespreksverslagen.