Wet verbetering poortwachter: wat moet ik doen?

Conclusie

Vraag binnen zes weken een oordeel van de bedrijfsarts of de arbodienst als lang verzuim dreigt. De termijn staat in art. 2 lid 2 van de Regeling procesgang. Binnen twee weken daarna legt u met de werknemer het plan van aanpak vast. Het loon loopt intussen 104 weken door. Zonder deugdelijke grond verlengt het UWV die plicht met hoogstens 52 weken. Dit zijn de stappen die u zelf zet voordat een advocaat aan de orde is.

Wat de wet zegt

De Wet verbetering poortwachter legt de re-integratie van een zieke werknemer bij de werkgever. Zoeken op "wet van poortwachter" levert dezelfde wet op. De plichten staan verspreid. Art. 7:658a BW noemt uw taak. Art. 7:660a BW noemt de taak van de werknemer. De termijnen staan in de Regeling procesgang eerste en tweede ziektejaar. De toets van het UWV staat in art. 25 WIA.

De bedrijfsarts is de persoon uit art. 14 lid 1 Arbowet die u adviseert over verzuim. De arbodienst is een dienst als bedoeld in die wet. U stelt de medische diagnose niet. Deze pagina vervangt de bedrijfsarts en de arbodienst niet.

Spoor 1 is inschakeling in uw eigen bedrijf. Dat is de eerste zin van art. 7:658a lid 1 BW. Spoor 2 is passend werk bij een andere werkgever. Die plicht geldt als het eigen werk niet meer kan en er in uw bedrijf geen ander passend werk is. De plicht loopt tijdens de periode van loon bij ziekte, ook tijdens een verlenging door het UWV. Een werknemer die de AOW-leeftijd heeft bereikt, valt erbuiten.

Passende arbeid is al het werk dat past bij de krachten en bekwaamheden van de werknemer. Aanvaarding hoeft niet als dat om lichamelijke, geestelijke of sociale redenen niet van hem kan worden gevergd. Dat staat in art. 7:658a lid 4 BW.

De gewone wachttijd voor een WIA-uitkering is 104 weken (art. 23 lid 1 WIA). In die periode betaalt u loon door op grond van art. 7:629 lid 1 BW. Het bedrag en de uitzonderingen staan op loon doorbetalen bij ziekte.

De regeling noemt geen vaste week 1. Art. 2 lid 1 zegt dat u de verzuimgegevens tijdig geeft, voor het advies van de arts.

De zes weken lopen vanaf de eerste dag van ongeschiktheid. U vraagt het oordeel als de bedrijfsarts of de arbodienst verwacht dat het verzuim lang duurt. Blijkt dat pas na zes weken, dan vraagt u het oordeel onverwijld. Dat staat in art. 2 lid 3 van de regeling.

De Werkwijzer Poortwachter van het UWV (1 augustus 2022) is beleid, geen wet. Die werkwijzer noemt het oordeel de probleemanalyse en legt die in week 6. Het plan van aanpak legt zij in week 8. De twee weken van de regeling beginnen op de dag van het oordeel. Valt het oordeel in week 6, dan valt het plan in week 8.

Het bericht van het UWV valt op de dag waarop de wachttijd 89 weken heeft geduurd. Dat staat in art. 64 lid 2 WIA. Het UWV schrijft de werknemer. U ontvangt een afschrift.

Het re-integratieverslag maakt u uiterlijk 13 weken voor het einde van de wachttijd. Bij 104 weken is dat de dag waarop de wachttijd 91 weken heeft geduurd. Dat staat in art. 25 lid 3 WIA.

De werknemer vraagt de uitkering uiterlijk 11 weken voor het einde aan. Dat is de dag waarop de wachttijd 93 weken heeft geduurd. De werkwijzer zegt dat het complete verslag tegelijk met die aanvraag binnenkomt, uiterlijk in de 93e verzuimweek. De wet eist het verslag eerder. Het verslag bevat een actueel oordeel. De medische stukken horen op de aanvraagdatum nog te kloppen.

Het verslag bevat in ieder geval het volgende. De lijst staat in art. 6 van de regeling.

• De administratieve gegevens van werknemer, werkgever en bedrijfsarts of arbodienst.

• De aard van uw bedrijf, de functie en de bekwaamheden van de werknemer.

• De eerste dag van de ongeschiktheid.

• Het oordeel uit art. 2 en het latere advies over bijstelling van het plan.

• Het plan van aanpak en de bijstellingen.

• De evaluatie aan het einde van het eerste ziektejaar en de laatste evaluatie daarna.

• Een actueel oordeel van u en van de arts over de kwaliteit van de arbeidsrelatie.

• Een actueel oordeel van de arts over het verloop, de beperkingen en de mogelijkheden.

• Een actueel oordeel van de arts en van u over passend werk in uw bedrijf.

• Het oordeel van de werknemer over al die gegevens.

De werknemer werkt mee aan het plan, de evaluatie en het verslag. Hij volgt redelijke voorschriften. Hij doet passend werk dat u aanbiedt. Dat staat in art. 7:660a lid 1 BW. Weigert hij dat, dan vervalt het recht op loon onder art. 7:629 lid 3 BW. Die gronden staan op de loonpagina.

Blijkt bij de WIA-aanvraag een tekort zonder deugdelijke grond, dan verlengt het UWV de loonperiode. Het tekort is een gemiste plicht uit art. 25 lid 1 tot en met 5 WIA. Het is ook een onvoldoende re-integratie-inspanning. De verlenging is hoogstens 52 weken. Dat staat in art. 25 lid 9 WIA. Die verlenging heet de loonsanctie. De uitwerking staat op Loonsanctie van het UWV.

De rechter wijst een vordering tot nakoming van art. 7:658a lid 2 BW af. Bij de eis hoort een verklaring van een door het UWV benoemde deskundige. Dat staat in art. 7:658b lid 1 BW. De eis geldt niet als de nakoming niet wordt betwist, of als de verklaring in redelijkheid niet van de werknemer kan worden gevergd.

Wat u als werkgever moet doen

1. Op de ziektedag. Wie: u. Geef de bedrijfsarts of de arbodienst tijdig de verzuimgegevens. De regeling noemt daarvoor geen weeknummer. U beoordeelt de klacht niet.

2. Binnen zes weken, als lang verzuim dreigt. Wie: u vraagt, de bedrijfsarts of de arbodienst oordeelt. Het oordeel gaat over dit ziektegeval. Het UWV noemt dat oordeel de probleemanalyse. Blijkt het lange verzuim pas later, dan vraagt u het oordeel onverwijld.

3. Binnen twee weken na het oordeel. Wie: u en de werknemer. Alleen als terugkeer nog mogelijk is. Leg activiteiten, doelen, termijnen, beide visies, evaluatiemomenten en een begeleider schriftelijk vast. Het UWV noemt die begeleider de casemanager. Geef direct een afschrift aan de werknemer, de begeleider en de arts. De inhoud staat op plan van aanpak bij ziekte.

4. Tijdens de hele ziekte. Wie: u. Houd aantekening van het verloop en van de re-integratie. Bewaar de documenten, de correspondentie en het aantal feitelijk gewerkte uren. Dat volgt uit art. 25 lid 1 WIA en uit art. 3 van de regeling.

5. Periodiek, en aan het einde van het eerste ziektejaar. Wie: u en de werknemer. Evalueer de afspraken. Pas het plan aan als de arts dat adviseert. Die jaarevaluatie is de eerstejaarsevaluatie, op eerstejaarsevaluatie. De werkwijzer toetst een evaluatie na zes weken. Vanaf week 14 laat zij een stagnatie lopen als het plan niet is bijgesteld. Dat is beleid.

6. De eerste dag nadat de ongeschiktheid 42 weken heeft geduurd. Wie: u. Meld de werknemer bij het UWV en noem de eerste ziektedag (art. 38 lid 1 ZW). Tel perioden met een gat van minder dan vier weken bij elkaar op. Een te late aangifte levert een boete op van hoogstens € 455 (art. 38 lid 3 ZW).

7. Spoor 2. Wie: u, zodra vaststaat dat het eigen werk niet meer kan en er in uw bedrijf geen ander passend werk is. U bevordert dan passend werk bij een andere werkgever, tijdens de loonperiode. De wet noemt daarvoor geen weeknummer. De werkwijzer verwacht de start binnen zes weken na de eerstejaarsevaluatie, tenzij terugkeer in uw organisatie binnen drie maanden concreet in zicht is. Dat is beleid. De opdracht zelf staat op spoor 2.

8. Op de dag waarop de wachttijd 89 weken duurt. Wie: het UWV. Het stuurt de werknemer een brief over de WIA-aanvraag en stuurt u een afschrift. U schrijft die brief niet.

9. Uiterlijk 13 weken voor het einde van de wachttijd. Wie: u, in overleg met de werknemer. Stel het re-integratieverslag op en geef de werknemer een afschrift. De werknemer dient de aanvraag uiterlijk 11 weken voor het einde in. U levert het dossier. Is het verslag niet of niet volledig, dan stelt het UWV u een termijn om het aan te vullen. Dat staat in art. 25 lid 8 WIA.

10. Als het UWV een tekort vaststelt. Wie: u herstelt, het UWV beslist. De loonperiode wordt met hoogstens 52 weken verlengd. Meldt u dat de tekortkoming is hersteld, dan beslist het UWV binnen drie weken. De verlenging eindigt zes weken nadat het UWV het herstel vaststelt, en niet later dan na 52 weken. De stappen staan op de loonsanctiepagina.

Heeft u de 42e-weeksmelding niet gedaan vóór de dag waarop de wachttijd 81 weken heeft geduurd, dan vervalt een vangnet voor de werknemer. Zonder die aangifte geldt een te late WIA-aanvraag niet als tijdig. Dat geldt ook als het UWV de brief uit art. 64 lid 2 WIA niet of te laat stuurde. Dat staat in art. 64 lid 6 WIA.

Uitzonderingen en valkuilen

Op aanvraag stelt het UWV een verkorte wachttijd vast als de werknemer volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is. Die termijn is minstens 13 weken en hoogstens 78 weken. Dat staat in art. 23 lid 6 WIA.

De werknemer die de AOW-leeftijd heeft bereikt, valt buiten spoor 2. U stelt voor hem geen plan van aanpak op. Hij hoeft niet mee te werken aan dat plan. Dat staat in art. 7:658a lid 1 en lid 3 BW en in art. 7:660a lid 2 BW.

Laat het oordeel geen mogelijkheden tot terugkeer zien, dan maakt u geen plan van aanpak. De aantekening en de 42e-weeksmelding blijven staan zolang de loonplicht geldt.

Bij de 42 weken telt een ziekteperiode mee die direct aansluit op verlof wegens zwangerschap of bevalling, tenzij de ziekte niet uit dezelfde oorzaak voortvloeit. Het verlof zelf telt u niet mee. Dat staat in art. 38 lid 1 ZW.

Werkgever en werknemer mogen van de termijnen in art. 2 en art. 4 van de regeling afwijken. De afwijking moet gemotiveerd zijn. Schrijf de reden op. Dat staat in art. 5 van de regeling.

Vindt de bedrijfsarts dat extra deskundigheid nodig is, dan schakelt de arts die tijdig in. Dat staat in art. 7a van de regeling. U kiest die deskundige niet in de plaats van de arts.

Art. 7:658a lid 6 BW verklaart het artikel van overeenkomstige toepassing op de eigenrisicodrager voor de Ziektewet. Het gaat om de personen uit art. 29 lid 2, onderdelen a, b en c, ZW. Met hen had hij laatst een arbeidsovereenkomst. De plicht loopt zolang hij hun ziekengeld betaalt.

Een vroege ziekmelding bij de arbodienst vervangt het oordeel niet. Een plan zonder de visie van de werknemer is geen plan in de zin van art. 4 lid 2. Een verslag dat u pas in week 93 opstelt, mist de termijn van 13 weken voor het einde.

Checklist

• Verzuimgegevens tijdig aan de bedrijfsarts of arbodienst gegeven.

• Oordeel gevraagd binnen zes weken, of onverwijld zodra lang verzuim blijkt.

• Plan van aanpak schriftelijk, binnen twee weken na het oordeel, met een begeleider en een afschrift aan de werknemer en de arts.

• Aantekening bijgehouden van uren, documenten en het verloop.

• Evaluatie periodiek, en aan het einde van het eerste ziektejaar.

• 42e-weeksmelding gedaan op de eerste dag nadat de ongeschiktheid 42 weken duurt.

• Re-integratieverslag klaar uiterlijk 13 weken voor het einde van de wachttijd, met een afschrift aan de werknemer.

Veelgestelde vragen

Wat is de Wet verbetering poortwachter?

De wet legt re-integratie van een zieke werknemer bij de werkgever. De plichten staan in art. 7:658a BW en art. 7:660a BW. De termijnen staan in de Regeling procesgang eerste en tweede ziektejaar. Het UWV toetst de stappen bij de WIA-aanvraag.

Wanneer moet het oordeel van de bedrijfsarts klaar zijn?

Binnen zes weken na de eerste ziektedag, als de arts of de arbodienst lang verzuim verwacht. Dat staat in art. 2 lid 2 van de Regeling procesgang. Het UWV noemt dat oordeel de probleemanalyse. Blijkt het lange verzuim later, dan vraagt u het oordeel onverwijld.

Wanneer is het plan van aanpak klaar?

Binnen twee weken na het oordeel, als dat oordeel nog mogelijkheden tot terugkeer laat zien. Dat staat in art. 4 lid 1 van de regeling. Valt het oordeel in week 6, dan valt het plan in week 8. U maakt het plan samen met de werknemer en legt het schriftelijk vast.

Wanneer doe ik de 42e-weeksmelding?

Op de eerste dag nadat de ongeschiktheid 42 weken heeft geduurd. U meldt de werknemer bij het UWV en noemt de eerste ziektedag. Dat staat in art. 38 lid 1 ZW. Een te late melding levert een boete op van hoogstens € 455.

Wanneer is het re-integratieverslag klaar?

Uiterlijk 13 weken voor het einde van de wachttijd van 104 weken. Dat is de dag waarop de wachttijd 91 weken heeft geduurd. Dat staat in art. 25 lid 3 WIA. De werknemer vraagt de WIA-uitkering uiterlijk 11 weken voor het einde aan.

Bronnen

• Art. 7:658a BW. Re-integratie door de werkgever, spoor 1 en spoor 2, plan van aanpak, passende arbeid.

• Art. 7:658b BW. Verklaring van een UWV-deskundige bij een vordering tot nakoming.

• Art. 7:660a BW. Medewerking van de werknemer.

• Art. 7:629 lid 1 BW. Loon tijdens 104 weken ziekte.

• Regeling procesgang eerste en tweede ziektejaar. Art. 2, 4, 5, 6 en 7a. Geldend van 1 juli 2025, geraadpleegd op 31 oktober 2026.

• Art. 14 Arbowet. De bedrijfsarts.

• Art. 38 ZW. De 42e-weeksmelding en de boete van hoogstens € 455.

• Art. 23 WIA, art. 25 WIA en art. 64 WIA. Wachttijd, re-integratieverslag, loonsanctie en de WIA-aanvraag.

• UWV, Werkwijzer Poortwachter, 1 augustus 2022. Beleid van het UWV, geen wet. Week 6, week 8, de indiening in de 93e week en de stagnatie vanaf week 14 komen uit die werkwijzer.

Het wetsartikel zoekt u op via wetsartikel opzoeken. Het bedrag van het loon staat op loon doorbetalen bij ziekte.